O CONCELLO DE SALVATERRA ASINA UN NOVO CONVENIO DE COLABORACIÓN COA CONSELLERÍA DE CULTURA, LINGUA E XUVENTUDE DA XUNTA DE GALICIA PARA A REALIZACIÓN DUNHA ACTUACIÓN ARQUEOLÓXICA DE ESCAVACIÓN E CONSOLIDACIÓN NO XACEMENTO DOS CASTROS, LOURIDO-SOUTOLOBRE

Tendo en conta os valores culturais que posúe o xacemento dos Castros, a Dirección Xeral de Patrimonio Cultural e o Concello de Salvaterra de Miño consideran necesario realizar neste ano 2026 novos traballos arqueolóxicos de escavación, consolidación e acondicionamento para favorecer a súa posta en valor e tamén para afondar no coñecemento desta zona arqueolóxica e así avanzar na súa investigación e caracterización.

O Concello de Salvaterra de Miño deu un novo paso firme na recuperación e protección do seu patrimonio histórico coa sinatura dun convenio de colaboración coa Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude da Xunta de Galicia. Este acordo permitirá poñer en marcha a campaña arqueolóxica de 2026 no xacemento dos Castros, situado entre as parroquias de Lourido e Soutolobre, centrada en traballos de escavación, investigación, consolidación e acondicionamento para a súa posta en valor.

Tanto a Dirección Xeral de Patrimonio Cultural como o Concello consideran prioritario profundar no coñecemento científico desta zona arqueolóxica e avanzar na súa caracterización. Ademais, a intervención busca protexer un espazo que presenta evidencias de graves alteracións causadas por actuacións furtivas no pasado.

Un poboado en altura con gran valor patrimonial

O xacemento dos Castros —tamén coñecido popularmente como Penedo dos Mouros— é un Ben Catalogado do Patrimonio Cultural de Galicia. Trátase dun poboado en altura formado por un recinto aterrazado de planta alongada (de 80 por 56 metros) con orientación norte-sur, ampliado cara ao leste por un sistema de socalcos e protexido por un foxo.

A súa croa está ocupada por grandes afloramentos graníticos modelados pola erosión, entre os que destacan numerosas rochas con cazoletas de orixe antrópica (feitas polo ser humano). A escasos metros ao norte atópase tamén inventariada a mámoa dos Castros, un posible túmulo megalítico que engade aínda máis valor histórico á contorna.  

As intervencións arqueolóxicas neste punto iniciáronse no ano 2022 con tarefas de prospección e sondaxes. Grazas a estes primeiros traballos, lográronse localizar os restos dunha cabana de planta circular e outras estruturas asociadas, algunhas das cales foron interpretadas como parte de antigos procesos metalúrxicos.

 

Obxectivos e novidades da campaña 2026

A nova actuación arqueolóxica centrarase en dar continuidade e ampliar a área intervida no ano 2023 polo arqueólogo Francisco M. Herves Raigoso. Os traballos actuais inclúen:

    • Ampliación da escavación: Actuarase nunha área de arredor de 30 metros cadrados aplicando metodoloxía arqueolóxica de precisión.

    • Consolidación e protección: Realizaranse labores de limpeza das estruturas xa descubertas, consolidación dos muros e ampliación do valado de protección.

    • Ciencia e datación: Levaranse a cabo estudos de investigación, analíticas e datacións específicas segundo os materiais que se vaian recuperando.

    • Divulgación e comunidade: Alén da correspondente Memoria Técnica final, o proxecto mantén un firme compromiso coa divulgación. Para achegar os achados á cidadanía, organizaranse dúas visitas guiadas abertas ao público: unha ao comezo da escavación e outra ao remate da mesma.

Con este novo convenio, o Concello de Salvaterra de Miño reafirma a súa estratexia de recuperar o pasado do municipio, convertendo o patrimonio arqueolóxico nun motor cultural, turístico e educativo para toda a comarca do Condado.